| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Şartlar Ve
İstisna Hakkında |
| Ravi |
: |
Cabir |
| Hadis |
: |
Bir diğer rivayette şöyle gelmiştir: "Resulullah
(sav): "Deveyi bana bir okiyye`ye sat" dedi. Ben; "Hayır" dedim. Resulullah
(sav) ısrar ederek: `Onu bana bir okiyye`ye sat" dedi, ben de sattım fakat evime
kavuşuncaya kadar binme şartını koştum. Medine`ye gelince, teslim etmek üzere
deveyi Resulullah (sav)`a getirdim. Bana parasını hemen ödedi. Ben oradan
ayrıldım. Arkamdan birini göndererek: "Esasen senin devene müşteri değilim, sen
deveni geri al artık, o yine senin olsun" dedi. Bir diğer rivayette: "Resulullah
(sav) hayvanın sırtını Medine`ye kadar bana iade etti" denir. Bir diğer
rivayette: "Medineye kadar sırtı senin" denir. Bir diğer rivayette:
"...Medine`ye kadar sırtını şart kıldı" ifadesi vardır. Buhari der ki: "Şart
kılma ifadesi rivayetlerin çoğunda yer alır. Sahih olan da budur." Bir diğer
rivayette: "Deveyi, dört dinara (sattım)" denir. Bu, dinarın on dirhem
hesabından bir okiyye yapar. Diğer bir rivayette "Bir okiyye altın`a" denir.
Diğer bir rivayette "ikiyüz dirheme" denir. Bir diğer rivayette "Dört okiyye`ye"
denir. Bir diğer rivayette "Yirmi dinara" denir. Bir diğer rivayette: "Medine`ye
geldiğin zaman dikkatli ol hanımın hayızlı olabilir" buyurdu. Bu rivayette
"Akşam vakti Medine`ye geldim. Mescide uğradım. Resulullah (sav) orada mescidin
kapısında buldum. Bana "Şimdi mi geldin?" diye sordu. "Evet!" dedim. Bana:
"Deveni bırak, içeri gir, iki rek`at namaz kıl!" buyurdu. Ben hemen girdim,
namaz kıldım ve döndüm. Hz. Bilal`e emrederek bana bir okiyye tartmasını
söyledi. Bilal derhal tarttı ve biraz da fazla koydu" denir. Bir diğer rivayette
Cabir (ra) der ki: "(Evimize) girmek için gittiğim zaman, Resulullah (sav) şöyle
uyardı: "Biraz ağır olun, evlere geceleyin girelim. Böylece, saçı başı dağınık
olanlar taranır, gurbette kocası olanlar etek traşı olurlar." |
| HadisNo |
: |
277
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Şartlar Ve
İstisna Hakkında |
| Ravi |
: |
Cabir |
| Hadis |
: |
Müslim`in bir diğer rivayetinde şöyle gelmiştir.
Resulullah (sav): "Bana şu deveyi sat" buyurdu. Ben: "Hayır satmam, size
bağışlıyorum, deve sizin olsun ey Allah`ın Resulü" dedim. "Olmaz, bağış kabul
etmem, sat onu bana" buyurdu. Ben: (öyleyse, dedim, bir adama bir okiyye
miktarında altın borcum var, ona mukabil deveyi size sattım" dedim. Resulullah
(sav): "Aldım onu, ancak sen yükünü Medine`ye kadar onun üzerinde götür" dedi.
Medine`ye gelince, Hz. Bilal (ra)`e: "Cabir`e bir okiyye altın ver, biraz da
fazla olsun" emretti. Bilal bu söz üzerine bir kirat fazla tarttı. Kendi
kendime: "Resulullah (sav)`ın bana verdiği fazla miktarı yanımdan hiç
ayırmayacağım" dedim. Harra harbinde, Şamlılar tarafından yağma edilinceye
kadar, kesemin dibinde duruyordu. |
| HadisNo |
: |
278 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Şartlar Ve
İstisna Hakkında |
| Ravi |
: |
Cabir |
| Hadis |
: |
Yine Müslim`den gelen bir başka rivayet şöyledir:
Resulullah (sav) "Bana, deveyi şu, şu bedele sat, Allah da seni mağfiret
buyursun, olmaz mı?" dedi. Ben cevaben: "Elbette, o sizin olsun" dedim.
Resulullah (sav) bir taraftan miktarı artırmaya devam ediyor bir taraftan da:
"Allah Teala sana mağfiret buyursun" diyordu. Bu sözü üç kere tekrar
etti. |
| HadisNo |
: |
279 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Şartlar Ve
İstisna Hakkında |
| Ravi |
: |
Cabir |
| Hadis |
: |
Bir diğer rivayette şöyle denir: Resulullah (sav)
bana: "Allah`ın adıyla bin" dedi. Medine`ye geldiğimiz zaman Resulullah (sav)`ın
ashabından bazı gruplarla birlikte mescide girdi. Ben de mescide girip, devemi
kapının yanındaki taş döşeli kısma bağladım. Resulullah (sav)`a "işte deveniz"
diye haber verdim. Mescidden çıktı. Deveye yaklaştı ve "Deve, devemizdir"
buyurdu. Sonra birkaç okiyye altın gönderip: "Bunu Cabir`e verin" dedi. Sonra
bana: "Parayı aldın mı?" diye sordu. "Evet" dedim. Bunun üzerine: "Para da, deve
de senindir" buyurdu (ve deveyi de geri verdi.) |
| HadisNo |
: |
280 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Şartlar Ve
İstisna Hakkında |
| Ravi |
: |
Aişe |
| Hadis |
: |
Berire, mukatebe borcunu ödeme hususunda yardımcı
olması için kendisine (Hz. Aişe`ye) uğramıştı. O ana kadar borcundan herhangi
bir şey ödememiş bulunuyordu. Hz. Aişe, Berire`ye "Ailene dön, senin mukatebe
borcunu ödememi istiyorlarsa bir şartla yaparım: Senin üzerindeki vela hakkı
bana geçmeli" dedi. Berire dönüp, ailesine durumu anlattı. Onlar kabul etmediler
ve: "Sana bir iyiik yapmak isterse yapsın, karışmayız, ancak vela`n bize aittir"
dediler. Hz. Aişe (ra) bunun üzerine, durumu Hz. Peygamber (sav)`e arzetti.
Resulullah (sav) ona: "Sen satın al, sonra da azad et. Vela hakkı, azad edene
aittir" buyurdu. Bunu söyledikten sonra Resulullah (sav) ayağa kalkarak şu
hitabede bulundu: "İnsanlara ne oluyor ki, alış-verişlerinde Kitabullah`ta
bulunmayan şartları koşuyorlar? Kitabullah`ta olmayan bir şart koşana bu helal
olmaz. Böyle biri yüz şart da koşacak olsa, Allah`ın şartı daha doğru,daha
sağlamdır." |
| HadisNo |
: |
281 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Şartlar Ve
İstisna Hakkında |
| Ravi |
: |
Aişe |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav) şöyle söylemiştir: "(Berire`yi)
önce satın al sonra da azad et. (Onu satan efendilerini de bırak, bir işe
yaramıyacak olan) istedikleri şartı koşsunlar". Aişe Berire`yi satın alıp, azad
etti. Berire`nin ailesi, vela hakkının kendilerine ait olması şartını koştu.
Bunun üzerine Resulullah (sav), şu açıklamayı yaptı: "(Olmaz öyle şey!) Vela
hakkı azad edene aittir. Satanlar yüz şartta koşsalar (batıldır!)." |
| HadisNo |
: |
282 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Şartlar Ve
İstisna Hakkında |
| Ravi |
: |
Ebu Said
el-Hudri |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav) iki giyim ve iki de alış-veriş
tarzını yasakladı. Yasaklanan satış tarzları: Mülamese ve münübezedir. Mülamese,
diğerinin elbisesine gündüz veya gece, eliyle sadece değmesi, elbiseyi altüst
ederek iyice görmemesi (ve bu kadarla satış akdininin tamamlanmasıdır). Münabeze
ise, kişinin elbisesini öbürüne atması, öbürünün de kendi elbisesini ona atması
ve bu atışmanın da, elbiseye bakıp razı olmadan satış sayılmasıdır. Yasaklanan
iki giyinmeden biri, iştimalu`s-samma`dır; bu da kişinin elbisesini omuzlarıdnan
biri üzerine koyup, sarınması, diğer giyinme omuzunu açıkta elbisesiz
bırakmasıdır. Yasaklanan diğer giyinme tarzı ihtiba`dır. Bu da oturmakta olan
bir kimsenin elbisesine sarınması, bu esnada fercini örten başka bir şey
olmamasıdır." |
| HadisNo |
: |
283 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Şartlar Ve
İstisna Hakkında |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
Nesai`nin bir rivayetinde şu açıklama yapılır:
"Münabeze; satıcının; "Bu elbiseyi sana atarsam satış tamam olmuştur" demesidir.
Mülamese de elbiseyi açıp, evirip çevirmeden elini değmesi ve değince de satış
muamelesinin tamam olmasıdır," Nesai`de İbnu Ömer (ra)`den: "Bu, cahiliye
ehlinin, alış-verişte başvurdukları bir tarzdı" açıklaması yer alır. |
| HadisNo |
: |
284 |
|
| |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
Ali |
| Hadis |
: |
Halk öyle çetin devirler yaşayacak ki, o zaman
zenginler, kendilerine emredilmediği halde, cimriliklerinden, ellerindekileri
çok sıkı tutacaklar. Cenab-ı Hakk: "Aranızdaki fazileti unutmayın" buyurmaktadır
(Bakara 237). Resulullah (sav) da şunları yasaklamıştır: Bey`u`l-muzdar`ı,
bey`u`l-garar`ı, (meçhulün satışı) ve salahı ortaya çıkmadan meyve
satışını." |
| HadisNo |
: |
286 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
Cabir |
| Hadis |
: |
Hz. Peygamber (sav): "Köylü adına şehirli satış
yapmasın" dedi ve ilave etti: "Bırakın insanları, Allah birinin sebebiyle
diğerini rızıklandırsın" buyurdu. |
| HadisNo |
: |
287
| |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
Enes |
| Hadis |
: |
Ebu Davud ve Nesai`den gelen bir başka rivayette
şöyle buyurulur; "Şehirlinin köylü adına satış yapması yasaktır, şehirli
köylünün kardeşi veya babası bile olsa." Ebu Davud`un Hz. Enes (ra) yaptığı bir
başka rivayet şu ziyadeyi ihtiva eder: Şöyle denirdi: "Şehirli köylü yerine
satmasın." Bu özlü, cami bir sözdür "Şehirli köylü için hiçbir şey satmasın,
köylü adına safın da almasın" demektir. |
| HadisNo |
: |
289 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
İbnu
Ömer |
| Hadis |
: |
Hz. Peygamber (sav) şöyle emrettiler: "Satıcılar
mallarını çarşıya indirmezden önce yolda karşılayıp alış-veriş yapmayın."
(Tirmizi ve Muvatta dışındakilerde tahric edilmiştir.) Ebu Davud hadisin baş
kısmında şu ziyadeye yer verir: Birbirinizin alış-verişine karşı alış-veriş
yapmayın. (Pazara giden) malı yolda karşılamayın. |
| HadisNo |
: |
290 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
İbnu
Ömer |
| Hadis |
: |
Hz. Peygamber (sav) satıcının malını övmesini ve
daha pazara varmadan malın yolda satın alınmasını veya şehirlinin köylü adına
satış yapmasını yasakladı" buyrulur. (Bir başka rivayette de sadece "malın daha
pazara varmadan satın alınmasını yasakladı" denmektedir.) |
| HadisNo |
: |
291 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
İbnu
Abba |
| Hadis |
: |
Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki: "Pazara binerek
(uzaktan) gelenleri yolda karşılamayın. Şehirli, köylü adına alım-satım
yapmasın." Tavus, İbnu Abbas (ra)`tan sordu: "Şehirli köylü adına alım-satım
yapmasın" sözünden maksat nedir? İbnu Abbas: "Onun adına simsarlık yapmasın
(yani ücret mukabili alım-satım işlemini yapmasın)." |
| HadisNo |
: |
292 |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
İmam Malik (ra)`ten anlatıldığına göre ona şu durum
ulaşmıştır: "Adamın biri diğer birisine: "Bana şu deveyi peşin parayla sat, ben
de sana vade ile satayım" der. Adam bu tarz alış-veriş hakkında İbnu Ömer`e
sorar, İbnu Ömer hoşlanmaz ve adamı bu işten nehyeder." |
| HadisNo |
: |
296 |
|
| |
| |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
Ebu
Hüreyre |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav) şehirlinin köylü adına alış-veriş
yapmasını, alıcı olmadığı halde alıcı imiş gibi görünüp yüksek fiyat vererek
fiyat artırmayı, iki kimsenin başlattığı alış-veriş muamelesi kesinlik kazanıp
tamamlanmadan bir başkasının aynı mal üzerinde alış-verişe girişmesini, bir kız
istetilmiş iken ona talib olmayı, bir kadının, -kız kardeşinin kabındakini almak
için- kocasına onu boşamasını taleb etmesini yasakladı." |
| HadisNo |
: |
299 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
Ebu Davud`dan gelen bir başka rivayette şöye
denmiştir: "Deve ve davarın sütunu memesinde bekletmeyin. Kim böyle (memede sütü
bekletilmiş) bir hayvanı satın alırsa, sağdıktan sonra muhayyerdir: Memnun
kalırsa hayvanı alıkor, memnun kalmazsa hayvanı iade eder ve (sağdığı süte
karşılık olmak üzere) bir sa` hurma verir." |
| HadisNo |
: |
300 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
İbnu
Abbas |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav) buyurdular ki: "Pazara gitmekte
olan malı önceden karşılamayın. Hayvanların sütunu memelerinde (günlerce
bekleterek) biriktirmeyin. Bir birinize karşı (müşteriyi kızıştırmak için alıcı
olmadığınız halde, yüksek fiyat vererek) malın değerini artırmayın." |
| HadisNo |
: |
301 |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Bey`u`l-Garar Ve
Diğerleri Hakkında |
| Ravi |
: |
Ali |
| Hadis |
: |
Hz. Peygamber (sav) bana, kardeş iki köle hediye
etti. Bunlardan birini sattım. Resulullah (sav) bir ara sordu: "Köleler ne
yapıyorlar?" Ben durumu söyledim. Bunun üzerine bana: "Satışı boz, satışı boz"
buyurdu. |
| HadisNo |
: |
307
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba`nın Zemmine
Dair |
| Ravi |
: |
İbnu
Mes`ud |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav) ribayı (faizi) yiyene de, yedirene
de lanet etti." (Ebu Davud ve Tirmizi`nin rivayetlerinde şu ziyade vardır:
"(Faiz muamelesine) şahitlik edenlere de bu muameleyi yazana da...") |
| HadisNo |
: |
308 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba`nın Zemmine
Dair |
| Ravi |
: |
Ebu
Hüreyre |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav) buyurdular ki: "İnsanlar öyle bir
devre ulaşacak ki, o zamanda riba yemeyen kalmayacak. Öyle ki, (doğrudan)
yemeyene buharı ulaşacak." Bir rivayette "...tozu ulaşacak" denir. |
| HadisNo |
: |
309 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba`nın Zemmine
Dair |
| Ravi |
: |
Amr
İbnu`l-Ahvas |
| Hadis |
: |
Hz. Peygamber (sav)`i Veda Haccı sırasında dinledim,
şöyle diyordu: "Haberiniz olsun, cahiliye devrindeki bütün ribalar
kaldırılmıştır, ödenmeyecektir. Sadece verdiğiniz ana parayı alacaksınız.
Böylece ne zulmetmiş olacaksınız ne de zulme uğramış olacaksınız. Haberiniz
olsun cahiliye devrindeki bütün kan davaları kaldırılmıştır. Kaldırdığım ilk kan
davası da el-Haris İbnu Abdilmuttalib`in kan davasıdır. Bu kimse, Benü Leys`te
süt anadaydı. Hüzeyl onu öldürmüştü. Resulullah (sav): Yarabbi tebliğ ettim mi?
dedi. Cemaat: Evet tebliğ ettin dediler ve üç kere tekrarladılar. Resulullah
(sav): Ya Rabbi şahid ol! dedi ve üç kere tekrar etti." (Hattabi der ki: "Ebu
Davud, hadisi şu şekilde, yani "Haris İbnu Abdilmuttalib`in kan davası..." diye
rivayet etmiştir. Halbuki diğer kitaplarda: Rebi`a İbnu`l-Haris İbni
Abdilmuttalib`in kan davası şeklinde rivayet edilmiştir.) |
| HadisNo |
: |
310 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
Ömer
İbnu`l-Hattab |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav) buyurdular ki: "Altın altınla peşin
olmazsa ribadır. Buğday buğdayla peşin satılmazsa ribadır. Arpa arpayla peşin
satılmazsa ribadır. Kuru hurma kuru hurmayla peşin satılmazsa ribadir." (Metin,
Sahiheyn`in metnidir. Buhari`nin bir rivayetinde, "verik (yani basılmış dirhem)
verikle, altın altınla.." şeklinde gelmiştir.) |
| HadisNo |
: |
311 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
Ebu
Said |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav) zamanında bize bayağı hurma
veriliyordu. Bu muhtelif cins kuru hurmanın bir karışımı idi. Bu bayağı hurmanın
iki ölçeğini bir ölçek iyi hurma mukabilinde satıyorduk. Bu tarz Hz. Peygamber
(sav)`in kulağına ulaşınca şöyle buyurdu: "İki ölçek hurmaya bir ölçek hurma,
iki ölçek buğdaya bir ölçek buğday iki dirheme bir dirhem olmaz." |
| HadisNo |
: |
312 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
Bir rivayette de şöyle gelmiştir: Hz. Bilal (ra),
Resulullah (sav)`a, (iyi cins bir hurma olan) berni hurması getirmişti. "Bu
nereden?" diye sordu. Bilal (ra): "Bizde adi hurma vardı. Resulullah (sav)`ın
yemesi için ondan iki ölçek vererek bundan bir ölçek satın aldık" dedi. Bunun
üzerine Hz. Peygamber (sav): "Eyvah! Bu ribanın ta kendisi, eyvah bu ribanın ta
kendisi, sakın öyle yapma. Şayet iyi hurma satın almak istersen elindekini
ayrıca sat. Sonra onun parasıyla iyi hurmayı satın al" dedi. |
| HadisNo |
: |
313 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
Sahiheyn`de yer alan bir rivayette şöyle gelmiştir:
Dinar dinarla, dirhem dirhemle başa baş misliyle değiştirilmelidir. Kim fazla
verir veya fazla alırsa ribaya girmiş olur. Hadisi rivayet eden ravi der ki:
"Ben dedim ki; İbnu Abbas (ra) bunu söylemez. Ebu Said der ki: İbnu Abbas (ra)`a
sordum: Sen bunu Resulullah (sav)`dan mı işittin, Kitabullah`ta mı gördün? Bana
şu cevabı verdi: Bunun ikisini de söylemiyorum. Siz, Resulullah (sav)`ı benden
daha iyi tanırsınız. Ancak bana Üsame İbnu Zeyd (ra) haber verdi ki, Resulullah
(sav): "Sadece veresiye satışta riba vardır" buyurmuştur. |
| HadisNo |
: |
314 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
Müslim`in bir diğer rivayeti şöyledir: "Altın
altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpayla, hurma hurma ile, tuz
tuzla başbaşa misliyle, peşin olarak satılır. Kim artırır veya artırılmasını
taleb ederse ribaya girmiştir. Bu işte alan da veren de birdir." Yine Müslim`de
Ebu Hüreyre`nin bir rivayetinde "cinsleri farklı ise müstesna" denir. |
| HadisNo |
: |
315 |
|
| |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
Ebu`l-Minhal |
| Hadis |
: |
Zeyd İbnu Erkam ve el-Berd İbnu Azib (ra)`e sarftan
(yani altınla gümüşü cinsi cinsine satmaktan) sordum, ikisi de şu cevabı verdi:
"Resulullah (sav) altının gümüş mukabilinde veresiye satılmasını
yasakladı." |
| HadisNo |
: |
317 |
|
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
Fadale İbnu
Ubeyd |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav)`a Hayber`de bulunduğu sırada altın
ve boncuklarla yapılmış bir gerdanlık getirildi. Bu satılık ganimet mallardandı.
Resulullah (sav) altınların boncuklardan ayrılmasını emretti. Derhal gerdanlığın
altın kısmı ile boncuk kısmı birbirinden ayrıldı. Sonra Hz. Peygamber (sav):
"Altın, altına mukabil, tartısı tartısına satılsın" buyurdular. (Buhari hariç
Beş Kitap tahric etti.) |
| HadisNo |
: |
318 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
Müslim`de gelen diğer bir rivayette Haneş es-San`ani
der ki: "Biz Fadale ile bir gazvede beraberdik. Derken bana ve arkadaşlarıma
ganimetten bir gerdanlık isabet etti. Gerdanlık altın, gümüş ve kıymetli
taşlardan yapılmıştı. Ben bunu satın almak isteyerek, Fadale`ye sordum. Bana
şöyle cevap verdi: Bunun altınını ayır, bir kefeye koy. Kendi altınını da bir
kefeye koy. Sonra sakın misli mislinden fazla birşey alma! Zira ben Resulullah
(sav)`ın şöyle buyurduğunu işittim: "Kim Allah`a ve ahiret gününe iman ederse
sakın misli mislinden fazla bir şey almasın." |
| HadisNo |
: |
319 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
Ebu
Bekre |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav), gümüşün gümüşe başa baş olmayan
satışını yasakladı. Bize altın mukabilinde dilediğimiz şekilde gümüş ve gümüş
mukabilinde dilediğimiz şekilde altın satın almayı emretti." Müslim`in
ziyadesinde "..Bir adam "peşin mi?" diye sordu. Ebu Bekre: "Ben böyle işittim"
cevabını verdi. Sahiheyn ve Nesai rivayet etmiştir. |
| HadisNo |
: |
320 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
Yahya İbnu
Sala |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav) Hayber`in fethi sırasında iki
Sa`d`a (Sa`d İbnu Ebi Vakkas ve Sa`d İbnu Ubade), ganimet malından altın veya
gümüş bir kabı satmalarını emretti. Onlar, her üç (birim)`i aynı dört (birim)
mukabilinde, veya her dört (birim)`i üç (birim) aynı mukabilinde sattılar.
Resulullah (sav) onlara: "Siz riba yaptınız, geri verin" emretti." |
| HadisNo |
: |
321 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
Mücahid |
| Hadis |
: |
Ben İbnu Ömer (ra)`la beraberdim.Ona bir kuyumcu
gelerek: "Ey Ebu Abdirrahman! Ben altın işliyor ve bunu kendi ağırlığından fazla
altınla satıyorum. Böylece ona harcayacağım el emeği miktarında fiyatını
artırıyorum" dedi. İbnu Ömer (ra) onu bu işten yasakladı. Kuyumcu aynı meseleyi
tekrar tekrar söyledi. Her seferinde İbnu Ömer (ra) onu bu işten yasakladı ve
son olarak da şunu söyledi: "Dinar dinarla, dirhem dirhemle satılır. Aralarında
fazlalık olamaz. Bu, Peygamberimizin bize vasiyetidir, biz de size vasiyet
ediyoruz (tebliğ edip duruyoruz)." Bu rivayet Muvatta`da tam olarak gelmiştir.
Nesai ise sadece Hz. Peygamber (sav)`in sözünü kaydeder. |
| HadisNo |
: |
322 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
Ata İbnu
Yesar |
| Hadis |
: |
Hz. Muaviye (ra) altın veya gümüşten mamul bir su
kabını, ağırlığından daha fazla bir fiyatla satmıştı. Kendisine Ebu`d-Derda
(ra): "Ben Hz. Peygamber (sav)`in bu çeşit alış-verişi yasakladığını işittim.
Resulullah (sav) bunların satışı misline misil olmalı diye emretti" diye itiraz
etti. Hz. Muaviye (ra): "Ben bunda bir beis görmüyorum" diye cevap verdi.
Ebu`d-Derda (ra) öfkelendi ve: "Muaviye`yi kınamada bana yardım edecek biri yok
mu? Ben ona Hz. Peygamber (sav)`den haber veriyorum, o bana şahsi reyinden söz
ediyor. Senin bulunduğun diyarda yaşamak bana haram olsun!" diye söylendi.
Ebu`d-Derda bunun üzerine orayı terkederek Hz. Ömer (ra)`in yanına geldi. Durumu
olduğu gibi ona anlattı. Hz. Ömer (ra) Hz. Muaviye (ra)`ye bir mektup yazarak bu
çeşit satışı (altının altınla satılması), misli misline ve ağırlığına denk
olarak yapmasını emretti. |
| HadisNo |
: |
323 |
|
| |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
İbnu
Ömer |
| Hadis |
: |
Ben dinarla deve satıyor, dinar yerine gümüş
alıyordum. Bazanda gümüşle satıyor, onun yerine dinar alıyordum. Bu durumu
Resulullah (sav)`e arzederek hükmünü sordum. "O andaki (aynı meclisteki)
kıymetiyle olunca bunda bir beis yok" buyurdu." |
| HadisNo |
: |
325 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
Ebu Davud`un bir rivayetinde şöyle gelmiştir: "...o
günün fiyatıyla almanda bir beis yoktur, yeter ki aranızda (henüz ödenmeyen) bir
miktar olduğu halde birbirinizden ayrılmış olmayasınız." |
| HadisNo |
: |
326 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
Ma`mer İbnu
Abdillah İbni Nafi |
| Hadis |
: |
Anlattığına göre, kölesine, bir sa` buğday vererek
pazara yollar ve: "Bunu sat, parasıyla arpa satın al der. Köle gider. Onu
vererek bir sa`dan bir miktar fazla arpa satın alır. Köle dönünce, Ma`mer (ra)
ona "Niye böyle yaptın? Çabuk git ve geri ver. Misli misline denk al. Zira ben,
Resulullah (sav)`ı işittim, şöyle diyordu: "Yiyecek yiyecekle misli misline denk
olmalıdır." O zaman yiyeceğimiz arpa idi. Kendisine "Ama bu arpa onun misli
değildir" dendi ise de: "Ben arpanın buğdaya benzemesinden korkarım" cevabını
verdi. |
| HadisNo |
: |
327
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
İmam Malik`e ulaştığına göre, Süleyman İbnu Yesar
demiştir ki; "Sa`d İbnu Ebi Vakkas`ın merkebinin yemi bitmiştL Kölesine: "Ailene
ait buğdaydan bir miktar götür, ona mukabil arpa satın al, sakın mislinden fazla
almayasın" dedi. |
| HadisNo |
: |
328 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Riba İle İlgili
Hükümler |
| Ravi |
: |
Ebu
Ayyaşın |
| Hadis |
: |
Ebu Ayyaşın - ki ismi Zeyd`dir - anlattığına göre:
"Sa`d İbnu Ebi Vakkas (ra)`a, beyaz buğday mukabilinde kabuksuz arpa satın
almanın hükmünü sorar. Sa`d (ra) kendisine: "Hangisi daha kıymetli? diye sorar.
Zeyd: "Beyaz buğday" der. Sa`d onu bu işten men eder ve der ki: "Ben Resulullah
(sav)`ı kuru hurmayı taze hurma mukabilinde satın alma hakkında sorulduğu zaman
işitmiştim. Resulullah (sav) bunu sorana: "Taze hurma kuruyanca ağırlığını
kaybeder mi?" dedi. Adam "evet" cevabını verince, Resulullah (sav) onu bu işten
men etmişti." |
| HadisNo |
: |
329 |
|
| |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Hayvan Vs. İle
İlgili Teferruat |
| Ravi |
: |
Cabir |
| Hadis |
: |
Bir köle gelerek Hz. Peygamber (sav)`a hicret etmek
üzere biat etti, Resulullah (sav) onun köle olduğunu sezemedi. Arkadan efendisi
onu aramaya geldi. Resulullah (sav) ona: "Onu bana sat" buyurdu ve köleyi iki
siyah köle mukabilinde satın aldı." |
| HadisNo |
: |
331 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Hayvan Vs. İle
İlgili Teferruat |
| Ravi |
: |
Abdullah İbnu
Amr İbni`l-As |
| Hadis |
: |
Hz. Peygamber (sav) raviye, kendisine bir ordu
hazırlamasını emretmiştir. Mevcut develer (askerlere) yetmedi. Bunun üzerine
Resulullah (sav) (devesi olmayanlar için, bilhere) hazine develerinden ödenmek
üzere deve te`min etmesini emretti. (Böylece Abdullah) zekat yoluyla hazineye
gelecek develerden iki adedi karşılığında bir deve temin ediyordu." |
| HadisNo |
: |
332 |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Hayvan Vs. İle
İlgili Teferruat |
| Ravi |
: |
İbnu
Şihab |
| Hadis |
: |
Said İbnu`l-Müseyyeb derdi ki: "Hayvanda riba
yoktur. Hz. Peygamber (sav) hayvan satışını üç hususta yasakladı: el-Mezamin,
el-Melakih ve Habelu`l-habele. Mezamin: Dişi devenin karnındaki yavru demektir.
Melakih: Erkek devenin belinde bulunan (ve dişiyi dölleyen) şey demektir.
Habelu`l-habele: "Hamile develerin hamile kalması) yani, dişi develerin
karnındaki ceninin doğuracağı yavrunun satımı. (İmam Malik, bu tabirleri,
yukarıdaki gibi açıklamıştır. Ancak garib kelimeleri açıklayan lugatci ve
fakihler nezdinde, mezamin ve melakih kelimeleri aksi manaları ifade
etmektedir.) |
| HadisNo |
: |
337
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Hayvan Vs. İle
İlgili Teferruat |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
İmam Malik`e ulaştığına göre, bir adam İbnu Ömer
(ra)`e gelerek: "Ben birisine bir borç verdim. Bana, bunu daha üstün bir şekilde
iadesini şart koştum" dedi ve hükmünü sordu, İbnu Ömer (ra): "Bu ribadır" diye
cevap verdi ve şu açıklamada bulundu: "Borç verme işi üç şekilde cereyan eder.
1- Borç vardır, bunu vermekle sadece Allah`ın rızasını düşünürsün. Karşılığında
sana rıza-yı ilahi vardır. 2- Borç vardır, bununla arkadaşını memnun etmek
istersin. 3- Borç vardır, temiz bir malla pis bir şey almak için bu borcu
verirsin. İşte bu ribadır." Adam: "Öyleyse bana ne emredersiniz, ey Ebu
Abdirrahman?" diye sordu. İbnu Ömer şu açıklamada bulundu: "Akdi yırtmanı
tavsiye ederim. Borçlu, verdiğin miktarı aynen iade öderse alırsın, Verdiğinden
daha az iade eder, sen de alırsan sevap kazanırsın. Eğer sana, daha iyi birşeyi
gönül hoşluğu ile verirse, bu sana bir teşekkürdür, böylece teşekkürünü ifade
ediyor demektir. Sana ayrıca, ona vade tanıdığın için sevap vardır." |
| HadisNo |
: |
338 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Hayvan Vs. İle
İlgili Teferruat |
| Ravi |
: |
Mücahid |
| Hadis |
: |
İbnu Ömer (ra) bir miktar borç para aldı. Bunu
sahibine daha iyi bir şekilde ödedi. Borç veren adam: "Bu verdiğimden efdaldir
(fazladır) diyerek almak istemedi. İbnu Ömer adama: "Biliyorum, ancak için bu
şekilde rahat edecek" dedi. |
| HadisNo |
: |
339 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Hayvan Vs. İle
İlgili Teferruat |
| Ravi |
: |
Salim |
| Hadis |
: |
İbnu Ömer (ra)`e, "belli bir vade ile bir başkasında
alacağı bulunan adam, parasını daha çabuk alabilmek için bir kısmından vaz
geçecek olsa?" diye sordular. İbnu Ömer bunu hoş görmedi ve bu davranışı
yasakladı." |
| HadisNo |
: |
340 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Hayvan Vs. İle
İlgili Teferruat |
| Ravi |
: |
Ubeyd İbnu Ebi
Salih |
| Hadis |
: |
Ben, bilahere ödenmek üzere Dar-ı Nahle ehline bez
sattım. Bir müddet sonra Küfe`ye gitmek istedim. Borçlular bana gelerek fiyattan
biraz inmem halinde peşin ödeyeceklerini söylediler. Bunu Zeyd İbnu Sabit`e
sordum. Bana: "Hayır, bu işi yapmana cevaz veremem, bunu (ribayı) ne senin
yemeni, ne de (satın alanlara) yedirmeni emredemem" dedi. |
| HadisNo |
: |
341 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Hayvan Vs. İle
İlgili Teferruat |
| Ravi |
: |
Ümmü
Yunus |
| Hadis |
: |
Zeyd İbnu Erkam (ra)`ın Ümmü Veled`i (çocuk doğurmuş
cariyesi), Hz. Aişe (ra)`ye uğradı ve dedi ki: "Zeyd`in bir cariyesini el-Ata`ya
sekiz yüz dirheme sattım. Sonra aynı cariyeyi ondan, ödeme zamanı dolmazdan önce
altı yüz dirheme satın aldım. Ayrıca ben kendisine, bunu satacak olursan senden
ben satın alacağım diye şart koşmuştum." Hz. Aişe (ra): "Şart koşman da
uygunsuz, satın alman da uygunsuz olmuş. Zeyd İbnu Erkam`a söyle ki, bu iş
sebebiyle tevbe etmezse, Resulullah (sav)`la birlikte yaptığı cihadı iptal
etmiştir" dedi. Kadın: "Zeyd ne yaptı ki (böyle hükmediyorsun?)" diye sorunca
Hz. Aişe cevap olarak şu ayeti okudu: "Kime Rabb`inden bir öğüt gelir de
faizcilikten geri durursa, geçmişi kendisinedir, onun işi Allah`a aittir..."
(Bakara, 275). Ashab`tan pek çoğu hayatta olduğu halde, kimse bu hükümden dolayı
Hz. Aişe`yi reddetmedi. |
| HadisNo |
: |
342 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Hayvan Vs. İle
İlgili Teferruat |
| Ravi |
: |
Zeyd İbnu
Eslem |
| Hadis |
: |
Cenab-ı Hakk`ın terketmeyenler için harb etmeye izin
verdiği riba, cahiliye devrinde iki şekilde cereyan ederdi: 1- Bir kimsenin
diğer bir kimsede, vadeli bir alacağı bulunurdu. Vade dolunca alacaklı:
"Ödeyecek misin yoksa faizlesin mi?" derdi. Borçlu öderse öbürü alırdı.
Ödemezse, ölçeklenen, tartılan, ekilen veya sayılan çeşitten ise alacak
katlanırdı. 2- Yaşla ölçülen bir mal ise, daha üst mertebeye kaydırılır, vade de
uzatılırdı. İslam gelince Cenab-ı Hakk şu ayeti indirdi: "Ey iman edenler!
Allah`tan sakının, inanmışsanız faizden arta kalan hesaptan vazgeçin. Böyle
yapmazsanız, bunun Allah`a ve Peygamberine karşı açılmış bir savaş olduğunu
bilin. Eğer tevbe ederseniz sermayeniz sizindir. Böylece haksızlık etmemiş ve
haksızlığa uğramamış olursunuz" (Bakara 278-279). |
| HadisNo |
: |
343 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Muhayyerlik
Hakkında |
| Ravi |
: |
İbnu
Ömer |
| Hadis |
: |
Resulullah (sav) buyurdular ki: "Alış-veriş
yapanlar, birbirlerinden ayrılmadıkça (akdi bozmakta) muhayyerdirler. Veya
alış-veriş yapanlardan biri diğerine "muhayyersin" demişse yine muhayyerdir."
Ravi, Resulullah (sav)`ın belki de "Alış-veriş yapanlardan biri "muhayyerlik
şartı üzere olsun demişse" şeklinde buyurmuş olacağından şüphe
etmektedir. |
| HadisNo |
: |
344 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Muhayyerlik
Hakkında |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
Sahiheyn`de gelen bir rivayette şöyle buyurulmuştur:
"İki kişi alış-verişte bulununca, onlar ayrılmadıkça, veya biri diğerini
muhayyer bırakmadıkça her ikisi de muhayyerdir. Biri diğerini muhayyer bırakır
da bu şartla alış-veriş yaparlarsa artık akit kesinleşmiştir. Alış-verişi
yaptıktan sona ayrılırlar da ikisinden biri satıştan vazgeçmezse yine satış
kesinleşmiştir." |
| HadisNo |
: |
345 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Muhayyerlik
Hakkında |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
Müslim`in bir diğer rivayetinde şöyle buyurulmuştur:
"Alış-veriş yapan herhangi iki kişi arasında, birbirlerinden ayrılmadıkça akit
kesinleşmiş olmaz. Ancak muhayyerlik şartıyla yapılan satış müstesna." |
| HadisNo |
: |
346 |
|
| |
| Fasil |
: |
BEY (ALIM-SATIM)
BÖLÜMÜ |
| Konu |
: |
Muhayyerlik
Hakkında |
| Ravi |
: |
|
| Hadis |
: |
Müslim`in bir diğer rivayetinde Nafi` der ki: "İbnu
Ömer (ra) bir kimse ile alış-veriş yapınca bu satışın bozulmasını istemedi mi
kalkar biraz yürür, sonra geri dönerdi." |
| HadisNo |
: |
347 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder